Wyobra\u017amy sobie co\u015b, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas robi kompletnie bez zastanowienia \u2014 wstawanie. A teraz pomy\u015blmy, co by by\u0142o, gdyby ta prosta codzienna czynno\u015b\u0107 zamienia\u0142a si\u0119 w prawdziw\u0105 walk\u0119 z w\u0142asnym cia\u0142em. To jest w\u0142a\u015bnie rzeczywisto\u015b\u0107 os\u00f3b z zesp\u00f3\u0142em posturalnej tachykardii ortostatycznej<\/strong>, czyli POTS. W Polsce szacuje si\u0119, \u017ce schorzenie to dotyka setek tysi\u0119cy os\u00f3b \u2014 cho\u0107 wci\u0105\u017c jest rzadko rozpoznawane przez lekarzy.<\/p>\n Dla wi\u0119kszo\u015bci z nas grawitacja to niewidzialna si\u0142a, o kt\u00f3rej nie my\u015blimy. Dla os\u00f3b z POTS to codzienny, realny przeciwnik. Ka\u017cde podniesienie si\u0119 z \u0142\u00f3\u017cka czy krzese\u0142ka to pocz\u0105tek wewn\u0119trznej bitwy: serce nagle zaczyna bi\u0107 jak szalone, a ca\u0142y \u015bwiat zaczyna wirowa\u0107.<\/p>\n U zdrowej osoby, gdy wstajemy, grawitacja \u015bci\u0105ga krew w d\u00f3\u0142, a autonomiczny uk\u0142ad nerwowy (wewn\u0119trzny autopilot) delikatnie zw\u0119\u017ca naczynia i odrobink\u0119 przyspiesza serce. W POTS ten mechanizm zawodzi: krew gwa\u0142townie opada do n\u00f3g, m\u00f3zg odczuwa brak tlenu i wszczyna alarm. W odpowiedzi organizm zalewa fala adrenaliny, a serce bije jak szalone.<\/p>\n Diagnoz\u0119 stawia si\u0119 na podstawie specjalnych test\u00f3w monitoruj\u0105cych reakcj\u0119 cia\u0142a na zmian\u0119 pozycji. Kluczowe kryteria to:<\/p>\n Objawy POTS s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnorodne: parali\u017cuj\u0105ce zm\u0119czenie, mg\u0142a m\u00f3zgowa utrudniaj\u0105ca my\u015blenie, problemy \u017co\u0142\u0105dkowe, b\u00f3le g\u0142owy, ko\u0142atanie serca. To wielowymiarowe schorzenie, kt\u00f3re mo\u017ce wywr\u00f3ci\u0107 ca\u0142e \u017cycie do g\u00f3ry nogami.<\/p>\n Uszkodzeniu ulegaj\u0105 drobne nerwy, kt\u00f3rych zadaniem jest zw\u0119\u017canie naczy\u0144 krwiono\u015bnych w nogach podczas wstawania. Kiedy sygna\u0142 zawodzi, krew gromadzi si\u0119 bezw\u0142adnie w dolnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a.<\/p>\n Organizm zalewa ogromna fala hormon\u00f3w stresu, g\u0142\u00f3wnie noradrenaliny. Cia\u0142o reaguje, jakby ucieka\u0142o przed \u015bmiertelnym zagro\u017ceniem \u2014 st\u0105d gwa\u0142towne ko\u0142atanie serca, dr\u017cenie i silny niepok\u00f3j.<\/p>\n Obj\u0119to\u015b\u0107 krwi jest za niska. Uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia pr\u00f3buje dzia\u0142a\u0107 na niewystarczaj\u0105cej ilo\u015bci paliwa, co ujawnia si\u0119 szczeg\u00f3lnie, gdy grawitacja utrudnia dystrybucj\u0119 krwi.<\/p>\n Coraz wi\u0119cej bada\u0144 wskazuje, \u017ce POTS mo\u017ce by\u0107 chorob\u0105 autoimmunologiczn\u0105. Wiele przypadk\u00f3w pojawia si\u0119 tu\u017c po infekcji wirusowej \u2014 jakby wirus dzia\u0142a\u0142 jak zapalnik, po kt\u00f3rym w\u0142asny uk\u0142ad odporno\u015bciowy zaczyna atakowa\u0107 uk\u0142ad nerwowy.<\/p>\n POTS rzadko wyst\u0119puje sam. Bardzo cz\u0119sto towarzyszy mu:<\/p>\n MCAS<\/strong> (zesp\u00f3\u0142 aktywacji mastocyt\u00f3w) \u2014 kom\u00f3rki odporno\u015bciowe bez powodu wywo\u0142uj\u0105 reakcje podobne do alergii<\/p>\n hEDS<\/strong> (zesp\u00f3\u0142 Ehlersa-Danlosa) \u2014 genetyczne zaburzenie powoduj\u0105ce nadmiern\u0105 elastyczno\u015b\u0107 tkanki \u0142\u0105cznej<\/p>\n<\/ul>\n Wyst\u0119powanie tych trzech chor\u00f3b razem to silny sygna\u0142, \u017ce problem dotyczy ca\u0142ego organizmu.<\/p>\n Nie ma jednej tabletki na POTS, ale ist\u0105 strategie, kt\u00f3re znacz\u0105co poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia:<\/p>\n Wa\u017cne jest tak\u017ce dostosowanie otoczenia \u2014 w szkole czy na uczelni w Warszawie i ca\u0142ej Polsce osoby z POTS mog\u0105 potrzebowa\u0107 elastycznych przerw, dodatkowego czasu na egzaminach lub mo\u017cliwo\u015bci unikania d\u0142ugiego stania.<\/p>\n Szacuje si\u0119, \u017ce od 1 do nawet 3 milion\u00f3w ludzi w samych Stanach Zjednoczonych \u017cyje z POTS. To pokazuje, jak pilna jest potrzeba dalszych bada\u0144 i wi\u0119kszej \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. Prowadzone s\u0105 badania kliniczne nad autoimmunologicznym pod\u0142o\u017cem POTS oraz testuje si\u0119 nowe terapie, takie jak stymulacja nerwu b\u0142\u0119dnego<\/strong>, kt\u00f3ra ma na celu zresetowanie rozregulowanego autonomicznego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n Je\u015bli masz ko\u0142atania serca po wstaniu, zawroty g\u0142owy, m\u0119czliwo\u015b\u0107 lub mg\u0142\u0119 m\u00f3zgow\u0105 \u2014 skonsultuj si\u0119 z lekarzem. W Polsce diagnoz\u0105 POTS zajmuj\u0105 si\u0119 kardiolodzy oraz neurolodzy, a dost\u0119p do specjalist\u00f3w masz r\u00f3wnie\u017c przez TwojaTabletka.pl.<\/p>\nCo si\u0119 dzieje w ciele podczas ataku POTS?<\/h2>\n
Jak si\u0119 diagnozuje POTS?<\/h2>\n
\n
Przyczyny POTS \u2014 cztery g\u0142\u00f3wne scenariusze<\/h2>\n
1. Neuropatyczny POTS \u2014 wadliwe okablowanie<\/h3>\n
2. Hiperadrenergiczny POTS \u2014 nadaktywny system alarmowy<\/h3>\n
3. Hipowolemiczny POTS \u2014 za ma\u0142o p\u0142ynu<\/h3>\n
4. Autoimmunologiczne pod\u0142o\u017ce POTS<\/h3>\n
POTS a inne schorzenia \u2014 tzw. triada<\/h2>\n
\n
Jak \u017cy\u0107 z POTS? Cztery filary leczenia<\/h2>\n
\n
Przysz\u0142o\u015b\u0107 leczenia POTS<\/h2>\n
\nZobacz te\u017c film na YouTube<\/h3>\n